یادداشت مدیرمسئول: عاطفه علیان

افتتاح رسمی کارخانه کنسانتره تیتانیوم کهنوج با حضور وزیر صمت و ارتباط ویدیوکنفرانسی رئیس‌جمهور، بار دیگر اهمیت راهبردی فلزات کمیاب را در توسعه صنعتی ایران یادآور شد. اما در سایه این رویداد مهم، آنچه بیش از هر چیز باید برجسته شود، نقش بی‌بدیل بخش خصوصی و استمرار تدبیر در گذر دولت‌هاست؛ نه مصادره پروژه‌ای ملی به نفع یک دولت خاص.

 روایت تیتانیوم کهنوج؛ سرمایه‌ای برآمده از خاک و توان بومی
کارخانه کنسانتره تیتانیوم کهنوج، با ظرفیت ۱۳۰ هزار تن و سرمایه‌گذاری سه هزار میلیارد تومانی، امروز به عنوان یکی از حلقه‌های کلیدی زنجیره ارزش فلزات استراتژیک به بهره‌برداری رسیده است. اما داستان آن، نه از امروز، بلکه از دهه‌ها قبل آغاز شده است؛ زمانی که آینده‌نگری معدنی و صنعتی کشور، این ذخایر را به عنوان یکی از محورهای استقلال اقتصادی در نظر گرفت.
در میان سخنان مقامات و مسئولان فعلی، اشاره صریح مهدی کرباسیان، رئیس پیشین هیأت عامل ایمیدرو، نوری بر حقیقت می‌افکند:
«در سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ تلاش بسیاری برای فعال‌سازی این پروژه شد. در دوران برجام مناقصه بین‌المللی برگزار و کنسرسیومی ایرانی-استرالیایی انتخاب شد، اما با لغو برجام کار متوقف شد. پس از آن، مدیریت ایمیدرو و شرکت تهیه و تولید با واگذاری پروژه به بخش خصوصی کار را ادامه دادند و امروز شاهد بهره‌برداری هستیم.»
این جمله، نه فقط گواهی بر تاریخچه پروژه، بلکه نشانه‌ای از اهمیت رویکرد «فرادولتی» و اتکای مستمر بر بخش خصوصی توانمند است. اگرچه دولت‌ها سیاست‌گذار و تسهیل‌گرند، اما در نهایت، آنچه پروژه‌ای چون تیتانیوم کهنوج را به سرانجام می‌رساند، ظرفیت فنی، مالی و مدیریتی داخلی است؛ ظرفیتی که در سال‌های تحریم، بدون اتکا به منابع خارجی، اثربخشی خود را ثابت کرده است.
بخش خصوصی؛ رکن مغفول اما مؤثر توسعه معدنی
فرآوری تیتانیوم کهنوج، با مشارکت بخش خصوصی، الگویی موفق از اعتماد به توان داخل است. برخلاف برخی پروژه‌های دولتی که در پیچ‌وخم بروکراسی به فراموشی سپرده شدند، این پروژه با اتکا به مدیریت بومی و انگیزه بخش خصوصی، مسیر پیشرفت را پیمود. در دل رکودها و گسست‌های سیاسی، آنچه تیتانیوم را زنده نگه داشت، نه شعارهای رسمی، بلکه استمرار پیگیری و اعتماد به تخصص داخلی بود.
از اشتغال تا ارزش‌آفرینی استراتژیک
فراتر از اشتغال مستقیم برای ۳۰۰ نفر و غیرمستقیم برای ۸۰۰ نفر، آنچه این کارخانه را برجسته می‌سازد، نقش آن در قطع وابستگی به واردات پیگمنت، رنگدانه و فولاد آلیاژی است. تیتانیوم کهنوج، اگر درست هدایت شود، می‌تواند ایران را به بازیگری منطقه‌ای در زنجیره تأمین فلزات راهبردی بدل کند.
سخن آخر: حقیقت را فریاد بزنیم، نه روایت دلخواه را
تیتانیوم کهنوج پروژه‌ای ملی و فرادولتی است؛ نمادی از همگرایی سیاست‌گذاری بلندمدت، ظرفیت فنی داخلی و نقش‌آفرینی بخش خصوصی. در این مسیر، آنچه بیش از هر چیز باید تقویت شود، نه رقابت دولت‌ها در کسب افتخار، بلکه گفتمان واقع‌گرای توسعه بر پایه احترام به پیشینه و تلاش‌های پیوسته است.
تیتانیوم تنها یک فلز نیست، بلکه آینه‌ای است از ظرفیت تحقق رؤیاهایی که بر خاک استوار و به دست توانای ایرانیان ساخته می‌شوند.