پژوهشگر دانشگاه صنعتی اصفهان موفق به طراحی پانسمان هوشمندی شده است که می‌تواند با تغییر رنگ، آغاز عفونت در بستر زخم را به‌صورت بصری نمایش دهد. این نوآوری می‌تواند گام مؤثری در بهبود فرآیند درمان زخم‌های مزمن و کاهش هزینه‌های نظام سلامت کشور باشد.

مدیریت زخم‌های مزمن نظیر زخم پای دیابتی و زخم بستر، یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه سلامت محسوب می‌شود. این زخم‌ها به دلیل پیچیدگی درمان و احتمال بروز عفونت‌های شدید، تأثیرات جدی بر کیفیت زندگی بیماران داشته و هزینه‌های بالایی را به نظام درمانی تحمیل می‌کنند. تشخیص به‌موقع عفونت، یکی از عوامل کلیدی در پیشگیری از عوارض شدید این زخم‌هاست؛ با این حال، در بسیاری از موارد، عفونت در مراحل اولیه قابل شناسایی نیست و همین امر موجب پیشرفت بیماری و درمان‌های پرهزینه می‌شود.

در همین راستا، خانم نادیا بنی‌طُرفی، پژوهشگر حوزه شیمی نساجی در دانشگاه صنعتی اصفهان، با طراحی نوعی پانسمان هوشمند هیدروژلی موفق به ارائه راهکاری نوین در شناسایی زودهنگام عفونت شده است. این پانسمان بر پایه نانوالیاف ساخته شده از پلی‌وینیل‌الکل (PVA) طراحی شده و با دارا بودن رنگینه‌های حساس به pH، قابلیت تشخیص بصری تغییرات شیمیایی در بستر زخم را دارد.

به گفته بنی‌طُرفی، پوست سالم و زخم در حال ترمیم دارای محیطی با pH اسیدی است، اما با آغاز فعالیت باکتری‌ها، محیط به سمت قلیایی شدن تغییر می‌کند. در این شرایط، پانسمان هوشمند با تغییر رنگ، هشدار عفونت را به‌صورت واضح به بیمار یا کادر درمان منتقل می‌کند. این فناوری بدون نیاز به باز کردن پانسمان یا انجام نمونه‌برداری، امکان ارزیابی دقیق و غیرتهاجمی وضعیت زخم را فراهم می‌سازد.

از دیگر مزایای این فناوری می‌توان به کاهش تعویض‌های غیرضروری پانسمان، جلوگیری از آسیب به بافت در حال ترمیم، کاهش درد و اضطراب بیمار، و بهینه‌سازی مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها اشاره کرد. این عوامل در مجموع موجب تسریع بهبود زخم، کاهش مدت بستری بیماران و صرفه‌جویی قابل توجه در هزینه‌های درمان می‌شود.

پانسمان‌های طراحی‌شده با روش الکتروریسی درجا تولید شده‌اند؛ روشی پیشرفته که امکان تولید صنعتی و انبوه این محصول را در داخل کشور فراهم می‌سازد. بنی‌طُرفی با تأکید بر وجود تجهیزات صنعتی مناسب در کشور، تولید داخلی این محصول را گامی در جهت کاهش وابستگی به واردات پانسمان‌های پیشرفته و گران‌قیمت عنوان کرد.

ساختار نانوالیافی این پانسمان علاوه بر قابلیت جذب ترشحات زخم، محیطی مرطوب و مناسب برای رشد سلول‌های جدید فراهم می‌کند و به این ترتیب، فرآیند ترمیم زخم را تسهیل می‌کند. استحکام مکانیکی بالا و زیست‌سازگاری این محصول نیز از دیگر ویژگی‌های کلیدی آن است.

این دستاورد فناورانه که در مرز علوم مهندسی نساجی، شیمی پلیمر و پزشکی شکل گرفته، نمونه‌ای موفق از تحقیقات کاربردی در جهت پاسخ‌گویی به نیازهای حیاتی حوزه سلامت است. با بهره‌گیری از توان علمی داخلی، می‌توان راهکارهایی نوآورانه برای چالش‌های مزمن درمانی ارائه داد و گامی مؤثر در ارتقای کیفیت خدمات سلامت و خودکفایی فناورانه برداشت.