نویدصنعت نیوز – پس از سال‌ها رکود نسبی، بازار جهانی فولاد در آستانه نقطه‌ای حساس قرار گرفته است؛ ترکیب بهبود نسبی تقاضا در چین، رشد هند و فضای روانی مثبت بازارهای آتی، مسیر تعادل بازار جهانی را هموار کرده است. با این حال، بحران داخلی ناشی از بمباران فولادمبارکه، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد ایران، می‌تواند تعادل بازار داخلی را در سال ۲۰۲۷ بر هم زند و هزینه‌های تولید، قیمت‌ها و اجرای پروژه‌های زیرساختی را تحت فشار قرار دهد.

صنعت فولاد جهانی در سال‌های اخیر با چالش‌های ساختاری جدی روبه‌رو بود؛ کاهش مصرف در بازارهای کلیدی، فشارهای زیست‌محیطی و محدودیت‌های تجاری، رشد بازار را متوقف کرده بود. گزارش «چشم‌انداز کوتاه‌مدت» انجمن جهانی فولاد نشان می‌دهد که رشد تقاضای جهانی در سال ۲۰۲۶ تنها ۰.۳ درصد خواهد بود و در سال ۲۰۲۷ با ۲.۲ درصد افزایش به ۱.۷۶ میلیارد تن می‌رسد. این اعداد نشان می‌دهند که صنعت فولاد به نقطه‌ای نزدیک می‌شود که می‌تواند مسیر خود را از رکود به ثبات نسبی تغییر دهد، اما این تعادل شکننده است و با کوچک‌ترین شوک، به ویژه در زنجیره تأمین انرژی و مواد اولیه، به سرعت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.

در بازار چین، بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده فولاد جهان، بهبود نسبی تقاضا قابل مشاهده است. متوسط تولید روزانه فولاد خام در اوایل آوریل ۲۰۲۶ با ۵.۶ درصد افزایش به ۲.۱۰۴ میلیون تن رسید و موجودی فولاد نیز با ۵.۹ درصد رشد به ۱۷.۵۱ میلیون تن افزایش یافت. این آمار نشان می‌دهد که نرخ بهره‌برداری واحدهای تولیدی بالا است و آغاز فصل اوج ساخت‌وساز، انتظارات مثبت در بازار را تقویت کرده است. در عین حال، بازار هند به عنوان جایگزینی استراتژیک، رشد قابل‌توجهی را تجربه می‌کند و با سرمایه‌گذاری در پروژه‌های عمرانی و زیرساختی، بخشی از افت تقاضای سایر بازارها را جبران می‌کند.

بازارهای آتی فولاد نیز تحت تأثیر فضای روانی مثبت قرار دارند. معاملات آتی میلگرد و ورق گرم در بورس شانگهای به ترتیب ۹ و ۱۱ یوان رشد کردند و معاملات آتی سنگ‌آهن و زغال‌سنگ کک‌شو در بورس دالیان نیز به ترتیب ۵.۵ و ۱۸ یوان افزایش یافت. این روند، نشان‌دهنده اعتماد معامله‌گران به بهبود فصلی تقاضا است و گویای این نکته است که بازار جهانی تا حد زیادی توانسته است نوسانات کوتاه‌مدت را مدیریت کند.

با وجود این نشانه‌های مثبت، ریسک‌های ژئوپلیتیکی و داخلی نمی‌توانند نادیده گرفته شوند. بمباران فولادمبارکه، یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان فولاد ایران، اثرات فوری و بلندمدت بر بازار داخلی خواهد داشت. کاهش عرضه داخلی و فشار بر قیمت‌ها، نیاز به واردات و تأثیر مستقیم بر پروژه‌های زیرساختی و صنایع وابسته به فولاد، از پیامدهای قابل پیش‌بینی این بحران است. در چنین شرایطی، بازار ایران با چالشی دوگانه روبه‌رو است: از یک سو، فشار تحولات جهانی و نیاز به رقابت با عرضه‌های چین و هند، و از سوی دیگر، محدودیت تولید داخلی و اختلال در زنجیره تأمین داخلی.

در سطح راهبردی، تولیدکنندگان و سیاست‌گذاران باید با مدیریت هوشمندانه زنجیره تأمین، ارتقای ظرفیت جایگزین واحدهای کوچک و متوسط، و سیاست‌گذاری حمایتی قیمت و عرضه، مسیر پایدار رشد را در بازار داخلی حفظ کنند. انعطاف‌پذیری عملیاتی، مدیریت ریسک ارزی و رصد دقیق بازارهای جهانی و معاملات آتی، از دیگر کلیدهای موفقیت در این دوره حساس است.

سال ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، سال‌های تعیین‌کننده‌ای برای صنعت فولاد جهان و ایران خواهند بود. ترکیب بهبود نسبی در بازارهای جهانی و فشار داخلی ناشی از بحران تولید، شرایطی حساس اما فرصت‌زا ایجاد کرده است؛ دوره‌ای که می‌تواند مسیر رشد پایدار فولاد را در منطقه و جهان رقم بزند، مشروط بر اینکه تصمیم‌گیران و فعالان بازار با دید راهبردی و مدیریت هوشمندانه، سیاست‌های کلان و عملیاتی خود را تنظیم کنند.