به گزارش نویدصنعت‌نیوز؛ افتتاح فولادسازی سفیددشت چهارمحال و بختیاری با حضور رئیس‌جمهور و بدون حتی یک کارشناس خارجی، بیش از یک آیین رسمی بود؛ این لحظه، نقطه‌ای است که ایران نشان داد می‌تواند در میدان رقابت جهانی فولاد، بازیگر اصلی باشد و نه صرفاً مصرف‌کننده فناوری‌های خارجی. سفیددشت نه یک کارخانه، بلکه یک بیانیه استراتژیک است: توان بومی، مدیریت منابع محدود و هم‌سویی با معیارهای جهانی.

در سطح جهان، مسیر تولید فولاد به‌سرعت تغییر می‌کند. کوره‌های بلند هنوز بخش عمده تولید را تشکیل می‌دهند، اما سهم EAF (کوره قوس الکتریکی) که مسیر کم‌کربن است، از ۲۹ درصد در سال ۲۰۲۳ به ۴۰ درصد پیش‌بینی می‌شود. شدت انتشار کربن این مسیر نصف BF-BOF است و در دنیا معیاری برای فولاد سبز محسوب می‌شود. سفیددشت با طراحی بر پایه EAF و ظرفیت ۱۷۰ تنی کوره قوس، کوره پاتیلی ۱۴۰ تنی و ریخته‌گری تک‌خط، هم‌ردیف استانداردهای جهانی حرکت می‌کند و در حالی که بسیاری از پروژه‌های داخلی هنوز وابسته به فناوری خارجی‌اند، این واحد کاملاً ایرانی است.

اما اگر به شاخص انرژی نگاه کنیم، تفاوت‌ها آشکار می‌شود. مصرف جهانی هر تن فولاد در EAF بین ۳۰۰ تا ۵۵۰ کیلووات‌ساعت است؛ واحدهای پیشرفته در بازه ۳۵۰–۴۰۰ kWh/t قرار می‌گیرند. محدودیت برق در ایران باعث شد پیش‌بینی تولید سالانه ۳۰۰ هزار تن سفیددشت به ۱۰۰ هزار تن کاهش یابد، اما راهکارهای خودتأمینی و سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی، فرصت رسیدن به نیمه پایین این بازه جهانی را فراهم می‌کند. در این زمینه، سفیددشت مسیر همسو با کشورهای پیشرفته را انتخاب کرده است.

در مصرف آب، سفیددشت یک برگ برنده واقعی دارد. در فولادسازی‌های مدار بسته جهان، مصرف خالص آب بین ۱.۶ تا ۳.۳ مترمکعب به ازای هر تن فولاد است. سفیددشت با تأمین ۱۰۰ درصد نیاز خود از پساب شهری و بازچرخانی چندمرحله‌ای، عملکردی فراتر از استاندارد جهانی دارد و نمونه‌ای نادر از بهره‌وری آب در منطقه‌ای کم‌آب محسوب می‌شود. این ابتکار، نقطه قوتی است که نه تنها محیط زیست را حفظ می‌کند، بلکه هزینه‌های عملیاتی و وابستگی به منابع آب را به حداقل می‌رساند.

سرمایه‌گذاری پروژه نیز نکته قابل توجهی است. در سطح جهانی، احداث واحد EAF بین ۱۱۰ تا ۱۸۰ یورو بر تن ظرفیت هزینه دارد، اما سفیددشت با ۲۲۰ تا ۲۴۰ میلیون یورو برای ۸۰۰ هزار تن ظرفیت، حدود ۲۷۵ تا ۳۰۰ یورو بر تن هزینه داشته است. در نگاه اول شاید بالاتر از میانگین جهانی باشد، اما این سرمایه‌گذاری شامل زیرساخت‌های کلیدی مانند واحد اکسیژن، پست ۴۰۰ کیلوولت، تصفیه‌خانه و شبکه‌های آب‌رسانی است و در شرایط تحریم، استقلال فناورانه حاصل از این هزینه، ارزشمندتر از صرفه‌جویی چند ده میلیون یورویی است.

محصول سفیددشت هم طراحی هوشمندانه‌ای دارد. تختال‌های ۱۵۰ میلی‌متری، ضخامت میانگین بین استاندارد جهانی ۲۰۰–۲۵۰ میلی‌متر و مسیر thin-slab (۲۰–۶۰ میلی‌متر) را بهینه کرده‌اند تا به عنوان خوراک نورد گرم ۲ فولاد مبارکه عمل کنند. این انتخاب نشان می‌دهد که پروژه نه تنها به بازار داخلی پاسخ می‌دهد، بلکه کل زنجیره تولید ملی را بهینه و هم‌راستا کرده است، کاهش هزینه حمل، افزایش ارزش افزوده و کاهش وابستگی به واردات را به همراه دارد.

اگر داده‌ها را کنار هم بگذاریم، تصویر سفیددشت روشن می‌شود: ظرفیت تولید آن هم‌سطح مدول‌های میانی جهانی، مصرف آب فراتر از استاندارد جهانی، شدت انرژی قابل هم‌تراز شدن با بازه بهینه جهانی، سرمایه‌گذاری بالاتر اما با منطق استقلال فناوری و محصول طراحی‌شده برای تکمیل یک زنجیره ملی. در واقع، سفیددشت نه تنها یک پروژه داخلی، بلکه الگویی است که نشان می‌دهد ایران می‌تواند در رقابت جهانی فولاد، با معیارهای بین‌المللی هم‌قد شود.

افتتاح این واحد، بنابراین، صرفاً یک افتتاح صنعتی نیست؛ بلکه آغاز فصل جدیدی است که در آن ایران می‌تواند با اتکا به توان داخلی، بهره‌وری منابع، و طراحی هوشمندانه، نقش بازیگر جهانی را بازی کند و مسیر خودکفایی صنعتی را تثبیت نماید. سفیددشت نشان داد که فولاد ایرانی می‌تواند هم سبز باشد، هم بهره‌ور، هم مستقل و هم رقابتی در کلاس جهانی؛ این همان نقطه‌ای است که آینده صنعت سنگین ایران از آن آغاز می‌شود.